মলিবডিনাম হৈছে বহুতো প্ৰয়োগৰ সৈতে এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ ধাতুৰ উপাদান। কিন্তু কোঠাৰ উষ্ণতাত মলিবডিনেমে বায়ুত অক্সিজেনৰ সৈতে বিক্ৰিয়া কৰি অক্সাইড গঠন কৰে। যদিও এই অক্সিডেচন প্ৰক্ৰিয়াটো লেহেমীয়া, ইয়াৰ ধৰ্ম আৰু প্ৰয়োগৰ ওপৰত ইয়াৰ যথেষ্ট প্ৰভাৱ পৰে।
I. মলিবডিনাম অক্সিডেচন মেকানিজম
কোঠাৰ উষ্ণতাত মলিবডিনেমে অক্সিজেনৰ সৈতে বিক্ৰিয়া কৰি মলিবডিনাম অক্সাইড গঠন কৰে। এই প্ৰক্ৰিয়াটো মূলতঃ উষ্ণতা, আৰ্দ্ৰতা, অক্সিজেনৰ ঘনত্বৰ দৰে কাৰকৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত হয়। বিক্ৰিয়া আগবাঢ়ি যোৱাৰ লগে লগে মলিবডিনাম পৃষ্ঠত ক্ৰমান্বয়ে ঘন অক্সাইড ফিল্ম গঠন হয়, যিয়ে ভিতৰৰ মলিবডিনামৰ অধিক অক্সিডেচন ৰোধ কৰে। কিন্তু বায়ু বা উচ্চ আৰ্দ্ৰতাৰ দীৰ্ঘদিন ধৰি সংস্পৰ্শলৈ অহাৰ লগে লগে অক্সাইড ফিল্মটো ক্ৰমান্বয়ে ভাঙি যাব পাৰে, যাৰ ফলত অধিক অক্সিডেচন হ’ব পাৰে।
ii. মলিবডিনাম অক্সিডেচনক প্ৰভাৱিত কৰা কাৰকসমূহ
১) উষ্ণতা: যদিও কোঠাৰ উষ্ণতাত মলিবডিনামৰ অক্সিডেচনৰ হাৰ তুলনামূলকভাৱে লেহেমীয়া হয়, তথাপিও উষ্ণতা বৃদ্ধিৰ লগে লগে ই ত্বৰান্বিত হয়। গতিকে উচ্চ-উষ্ণতাৰ পৰিৱেশত মলিবডিনাম অক্সিডেচন অধিক প্ৰধান হৈ পৰে।
২) আৰ্দ্ৰতা: আৰ্দ্ৰতাই মলিবডিনাম অক্সিডেচনত যথেষ্ট প্ৰভাৱ পেলায়। আৰ্দ্ৰ পৰিৱেশত জলীয় বাষ্পে মলিবডিনাম পৃষ্ঠত থকা অক্সাইডৰ সৈতে বিক্ৰিয়া কৰি দ্ৰৱণীয় মলিবডেট গঠন কৰে, যিয়ে অক্সিডেচন প্ৰক্ৰিয়াক ত্বৰান্বিত কৰে।
৩) অক্সিজেনৰ ঘনত্ব: অক্সিজেনৰ ঘনত্ব যিমানেই বেছি হ’ব সিমানেই মলিবডিনামৰ অক্সিডেচন হাৰ বেছি দ্ৰুত হ’ব। গতিকে বন্ধ বা কম-অক্সিজেন পৰিৱেশত মলিবডিনামৰ অক্সিডেচন হাৰ মন্থৰ হয়।
3. মলিবডিনাম অক্সাইডৰ ধৰ্ম
অক্সিডেচনৰ মাত্ৰা আৰু অৱস্থাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি মলিবডিনাম অক্সাইডে সাধাৰণতে বিভিন্ন ৰং আৰু ভৌতিক ধৰ্ম প্ৰদৰ্শন কৰে। সাধাৰণতে ক’বলৈ গ’লে মলিবডিনাম অক্সাইডৰ উচ্চ কঠিনতা আৰু গলনাংক থাকে, লগতে ভাল ৰাসায়নিক স্থিৰতাও থাকে। কিন্তু কিছুমান বিশেষ অৱস্থাত, যেনে উচ্চ উষ্ণতা বা শক্তিশালী অম্লীয় পৰিৱেশত, মলিবডিনাম অক্সাইড অন্য পদাৰ্থৰ সৈতে পচি বা বিক্ৰিয়া কৰিব পাৰে।
